Zagadnienia chirurgii dziecięcej

Zagadnienia chirurgii dziecięcej

CHIRURGIA DZIECIĘCA

jest to specjalność zabiegowa, która zajmuje się usuwaniem wad wrodzonych u noworodków i niemowląt,  a także operacyjnym leczeniem schorzeń występujących w wieku dziecięcym do 18 roku życia.

 

WNĘTROSTWO – NIEZSTĄPIENIE JĄDER, czyli nieobecność jąder w mosznie. Schorzenie to dotyczy  ok. 30% wcześniaków oraz ok. 3-5 % noworodków urodzonych o czasie. Jądra rozwijają się w jamie brzusznej i w większości przypadków zstępują jeszcze przed urodzeniem. Czasami jednak jedno lub oba jądra nie zstępują całkowicie.

Przyczyny zatrzymania procesu zstępowania jąder z jamy brzusznej mogą być różne, najczęściej mówi się o przyczynach anatomicznych i hormonalnych. Do końca pierwszego roku życia większość jąder samoistnie zstępuje do moszny, także w drugim roku życia wnętrostwo dotyczy ok. 1-3% chłopców. Jeśli jądra nie przemieszczą się we właściwe miejsce, już po drugim roku życia potrzebna jest interwencja chirurgiczna.

Do leczenia operacyjnego kwalifikują się chłopcy, u których stwierdza się jądra wysoko położone (kanałowe, brzuszne), jądra przemieszczone i współistniejące z przepukliną pachwinową. Leczenie operacyjne jest skuteczne. Stwierdzono powodzenie u ok. 90% operowanych chłopców.

 

STULEJKA to wrodzone lub nabyte zwężenie ujścia napletka utrudniające lub uniemożliwiające jego ściąganie. U dzieci do 3-4 roku życia częste jest ścisłe przyleganie napletka do żołędzi wydzieliną tłuszczową – mastką. Także sam napletek jest w tym wieku dość długi a jego zakończenie mało elastyczne, co powoduje trudności w jego odciągnięciu. Ponieważ sytuacja taka występuje u około 90%-95% chłopców stan taki nazywany jest stulejką fizjologiczną.

Mniej zaawansowane przypadki stulejki mogą być leczone zachowawczo – stosowane są maści sterydowe likwidujące stan zapalny i przywracające funkcjonalność napletka.

Leczenie operacyjne stulejki stosuje się u chłopców po ukończeniu piątego roku życia. Zabiegi wykonuje się w trybie ambulatoryjnym. Najczęściej zabieg polega na wykonaniu operacji plastycznej poszerzającej napletek za pomocą specjalnych nacięć. Jest to metoda mniej inwazyjna, ale nie gwarantująca, że problem nie powróci (może dojść do powstania blizn pooperacyjnych i ponownego zwężenia się napletka).

O metodzie leczenia stulejki w każdym konkretnym przypadku decyduje lekarz.

 

PRZEPUKLINA jest to patologiczne przemieszczenie narządów poza ich normalne umieszczenie w jamie ciała, najczęściej w jamie brzusznej (przepuklina pachwinowa, przepuklina pępkowa).
Może ujawniać się już w wieku wczesnodziecięcym i jest ona jedną z najczęstszych chorób powłok brzucha wymagających interwencji chirurga u dzieci, zarówno u chłopców (6 x częściej) jak i u dziewczynek.

Przepuklina powstaje w miejscach o mniejszej wytrzymałości ściany jamy brzusznej, czasami na styku mięśni, które u noworodków i niemowląt są jeszcze wyjątkowo słabe. Miejsca te nazywamy wrotami przepukliny.
Powszechna jest opinia, że przepuklinę powoduje duży wysiłek , ale w rzeczywistości może on ją tylko ujawnić. U dzieci przepukliny brzuszne należy zaliczyć do swoistej postaci wad wrodzonych ujawniających się na skutek wzrostu ciśnienia w jamie brzusznej, wytworzonego na skutek wysiłku fizycznego (u niemowląt jest to najczęściej płacz, kaszel, wypróżnianie), które wypycha jelita przez otwory (wrota) na zewnątrz. Nieoperowane uwypuklenie powiększa się. Najczęściej występujące przepukliny brzuszne to: pachwinowa, pępkowa i kresy białej oraz udowa.

U dzieci do drugiego roku życia może wystąpić przepuklina pępkowa, która zwykle zamyka się sama. Jeżeli to nie nastąpi do 4-5 roku życia – należy ją zoperować. To częsta i najmniej niebezpieczna odmiana przepukliny u maluchów. Kiedy rodzice zauważą więc uwypuklenie w okolicy pępka, trzeba udać się do lekarza dla potwierdzenia diagnozy i dla wskazania przez lekarza rodzicom chorego dziecka ewentualnych technik chowania przepukliny, które pozwolą bezoperacyjnie poradzić sobie z problemem.

Jeśli jednak przepuklina pojawi się w okolicy pachwiny lub moszny, potrzebny jest zabieg chirurgiczny, ponieważ ten rodzaj przepukliny nie cofa się sam.

 

WODNIAK JĄDRA jest to nagromadzenie płynu pomiędzy osłonkami jądra. Jest przypadkiem często spotykanym u noworodków, średnio rodzi się z nim co dwudziesty chłopiec (5%). Wodniak jądra często występuje z przepukliną – nie zamkniętym połączeniem pomiędzy jamą brzuszną a moszną. Obecność przepukliny powoduje przedostawanie się płynu z jamy brzusznej do worka mosznowego. Moszna jest powiększona sprawiając wrażenie obrzękniętej.

Na ogół wodniak jądra u niemowląt nie wymaga specjalistycznego leczenia. Należy jednak bezzwłocznie skontaktować się z lekarzem i przeprowadzać kontrole w trakcie kolejnych wizyt. Ponad 80% wodniaków ulega zanikowi w pierwszym lub na początku drugiego roku życia, gdy wyrostek pochwowy ulega zamknięciu, a zgromadzony płyn wchłania się samoistnie. W przypadku występowania w drugim roku życia wodniaka jądra (lub wodniaka powrózka nasiennego) konieczne staje się leczenie operacyjne.

W trakcie zabiegu usunięcia wodniaka jądra likwiduje się przepuklinę oraz wypreparowuje się kanał łączący worek mosznowy z jamą brzuszną.

 


Drukuj   E-mail